آمار سکته مغزی تو افراد زیر ۵۵ سال داره بالا میره. می‌دونید باید حواستون به چه چیزایی باشه؟

سکته مغزی ممکونه برای هر کسی، تو هر سنی و هر زمانی اتفاق بیفته. تعداد سکته‌های مغزی بین جوون‌ترها و افراد زیر ۵۵ سال تو سراسر دنیا رو به افزایشه و هر روز تو انگلیس، حدود ۲۴۰ نفر اثرات آسیب‌زننده و زندگی رو زیر و رو کننده سکته رو تجربه می‌کنن.

دکترا و کمپین‌های آگاهی‌رسانی گاهی سکته مغزی رو به عنوان «حمله مغزی» توصیف می‌کنن تا به مردم کمک کنن بفهمن که سکته مغزی به اندازه حمله قلبی، فوری و تهدیدکننده زندگیه. هر دو زمانی اتفاق میفتن که جریان خون به طور ناگهانی قطع می‌شه و بافت‌های حیاتی رو از اکسیژن و مواد مغذی محروم می‌کنه.

دو نوع اصلی سکته مغزی وجود داره. در سکته ایسکمیک، جریان خون به مغز، معمولاً به خاطر یه لخته خون تو یه رگ، مسدود می‌شه. بدون اکسیژن، سلول‌های مغزی شروع به مردن می‌کنن که می‌تونه باعث از دست دادن حرکت، گفتار، حافظه یا حتی مرگ بشه.

در سکته هموراژیک، یه رگ خونی داخل مغز پاره می‌شه. این اغلب به خاطر فشار خون بالاست که دیواره رگ‌های خونی رو ضعیف می‌کنه و احتمال پارگیشون رو بیشتر می‌کنه.

درمان سکته مغزی یه مسابقه با زمانه، چون همونطور که دکترا میگن، «زمان یعنی مغز»: هر چی مغز بیشتر از خون و اکسیژن محروم بمونه، سلول‌های مغزی بیشتری از بین میرن.

درمان‌هایی که می‌تونن لخته رو تو سکته ایسکمیک حل یا خارج کنن، یا فشار خون خطرناک رو تو سکته هموراژیک پایین بیارن، باید به سرعت انجام بشن تا آسیب مغزی محدود بشه.

هر کسی که مشکوک به سکته مغزیه، باید توسط اورژانس مستقیماً به یه بخش تخصصی سکته مغزی منتقل بشه. بیمارایی که تو این بخش‌های مخصوص بستری می‌شن، معمولاً نتایج بهتری دارن، چون مراقبت‌های تخصصی از دکترایی دریافت می‌کنن که به طور خاص برای مدیریت سکته مغزی آموزش دیدن.

چطور علائم سکته مغزی رو تشخیص بدیم؟

عدم تشخیص زودهنگام علائم سکته مغزی با نرخ مرگ و میر بالاتر مرتبطه.

کلمه مخفف “Fast” (صورت، دست، صحبت، زمان) بیشتر از ۲۰ ساله که سنگ بنای آگاهی عمومی در مورد سکته مغزیه. این به عنوان یه ابزار غربالگری سریع برای استفاده قبل از بستری شدن تو بیمارستان ساخته شده و به مردم کمک می‌کنه علائم سکته مغزی رو تشخیص بدن و فوراً کمک پزشکی بخوان.

Fast شایع‌ترین علائم هشداردهنده سکته مغزی رو برجسته می‌کنه، ولی بعضی از سکته‌ها به شکل متفاوتی ظاهر می‌شن.

برای اینکه موارد کمتری از دست برن، علائم اضافه‌ای مثل سرگیجه، تغییرات بینایی و از دست دادن تعادل هم بهش اضافه شده و کلمه مخفف Be Fast رو ساخته.

• B = Balance (تعادل): از دست دادن ناگهانی تعادل یا هماهنگی، سرگیجه، یا احساس اینکه اتاق دور سرتون می‌چرخه.

• E = Eyes (چشم‌ها): تاری دید ناگهانی، از دست دادن بینایی در یک یا هر دو چشم، دوبینی، یا مشکل در تمرکز.

• F = Face (صورت): ضعف یا عدم تقارن صورت، که اغلب با افتادگی یه طرف دهان یا چشم همراهه.

• A = Arm (دست) یا پا: ضعف یا بی‌حسی دست یا پا، که اغلب یه طرف بدن رو تحت تأثیر قرار میده.

• S = Speech (صحبت): مشکل در صحبت کردن، لکنت زبان، مشکل در پیدا کردن کلمات، یا ناتوانی در واضح صحبت کردن.

• T = Time (زمان): وقتشه که با اورژانس تماس بگیرید. یادداشت کنید که علائم از کی شروع شدن، چون این به دکترا کمک می‌کنه تصمیم بگیرن کدوم درمان مؤثرتره.

بقیه علائم هشداردهنده

علائم سکته مغزی اغلب به طور ناگهانی ایجاد می‌شن و می‌تونن از فردی به فرد دیگه متفاوت باشن. بعضی از آدما، مخصوصاً خانوم‌ها، ممکنه علائم سکته مغزی رو تجربه کنن که تو کلمه مخفف Be Fast نیومده.

احتمال اینکه سکته مغزی خانوم‌ها تشخیص داده نشه، بیشتره چون علائمشون می‌تونه با آقایون فرق داشته باشه. این علائم ممکنه شامل خستگی ناگهانی، گیجی، حالت تهوع، غش کردن، یا ضعف عمومی باشه به جای فلج واضح یا لکنت زبان.

بقیه علائم احتمالی برای هر کسی می‌تونه شامل سردرد شدید بدون علت مشخص، استفراغ، مشکل در بلع، بی‌قراری، یا از دست دادن ناگهانی حافظه باشه. تو بعضی موارد، یه نفر ممکنه از حال بره، هوشیاریش رو از دست بده، یا دچار تشنج بشه.

گاهی اوقات علائم سکته مغزی فقط چند دقیقه یا چند ساعت طول می‌کشن و بعد تو ۲۴ ساعت کاملاً از بین میرن. این ممکنه نشون‌دهنده یه حمله ایسکمیک گذرا (TIA) باشه که گاهی بهش میگن «سکته خفیف».

TIA زمانی اتفاق میفته که خون‌رسانی به مغز به طور موقت قطع می‌شه و باعث علائم موقتی می‌شه. تفاوت بین TIA و یه سکته کامل اینه که تو TIA، گرفتگی خود به خود قبل از اینکه آسیب دائمی به مغز وارد بشه، برطرف می‌شه.

با این حال، TIA هنوزم یه اورژانس پزشکی و یه علامت هشدار جدیه که نشون میده یه سکته مغزی بزرگ ممکنه به زودی اتفاق بیفته.

پیشرفت‌های تکنولوژی

پزشکی از راه دور (Telemedicine) به یه ابزار مهم برای تشخیص سریع و درمان زودهنگام تبدیل شده.

با استفاده از لینک‌های ویدیویی امن، امدادگرها می‌تونن به صورت لحظه‌ای با متخصصان سکته مغزی بیمارستان مشورت کنن، حتی وقتی هنوز تو صحنه هستن یا تو راه بیمارستانن. این کار امکان تشخیص زودهنگام، تصمیم‌گیری سریع‌تر و آماده‌سازی فوری برای درمان به محض رسیدن بیمار رو فراهم می‌کنه.

مثلاً، بعضی از آمبولانس‌ها الان به عنوان واحدهای سیار سکته مغزی با اسکنرهای تصویربرداری مغز و داروهای حل‌کننده لخته مجهز شدن. تو لندن، تماس‌های ویدیویی بین دکترای ارشد و امدادگرها تو صحنه‌های اورژانسی به تسریع مراقبت و هدایت بیماران به مناسب‌ترین مرکز درمانی کمک کرده.

در حالی که پزشکی از راه دور متخصصان رو به امدادگرهای در حال حرکت وصل می‌کنه، ابزارهای دیگه‌ای هم هستن که کمک‌های پزشکی رو چند لحظه بعد از تماس با اورژانس، مستقیماً به بیماران می‌رسونن.

اپلیکیشن GoodSAM اولین بار برای بهبود بقا بعد از ایست قلبی ساخته شد و به پاسخ‌دهنده‌های آموزش‌دیده نزدیک هشدار می‌داد تا قبل از رسیدن آمبولانس، CPR رو شروع کنن. این پلتفرم از اون موقع برای پشتیبانی از بقیه اورژانس‌های تهدیدکننده زندگی، از جمله سکته مغزی، گسترش پیدا کرده.

وقتی کسی برای کمک تماس می‌گیره، سیستم، کارکنان آموزش‌دیده بالینی یا داوطلبان رو تو منطقه شناسایی می‌کنه و در حالی که امدادگرها تو راهن، اون‌ها رو به صحنه می‌فرسته. این پاسخ‌دهنده‌ها می‌تونن ارزیابی سریع، کمک‌های اولیه و اطمینان‌خاطر به بیمار و خانواده ارائه بدن و کمک کنن تا اطلاعات کلیدی مثل زمان شروع علائم برای تیم پزشکی که می‌رسه، آماده باشه.

این اپ با ترکیب تکنولوژی دیجیتال، داوطلبان آموزش‌دیده و ارتباط سریع، داره به پر کردن اون فاصله حیاتی بین شروع علائم و درمان بیمارستانی کمک می‌کنه؛ همون دوره‌ای که به معنای واقعی کلمه، هر دقیقه‌اش مهمه.

سکته مغزی می‌تونه ناگهانی و بدون هشدار اتفاق بیفته، ولی تشخیص سریع و مراقبت پزشکی فوری می‌تونه تفاوت بین مرگ و زندگی باشه.

یاد گرفتن علائم Be Fast و اقدام فوری می‌تونه یه زندگی رو نجات بده، از مغز محافظت کنه و توانایی یه نفر برای صحبت کردن، حرکت کردن و فکر کردن رو حفظ کنه.

لینک منبع